هوش مصنوعی در آموزش فرصت رشد شناختی یا تهدیدی برای تفکر مستقل؟ به گزارش گروه هوش مصنوعی، اصفهان رییس مرکز تحقیقات علوم رفتاری استان اصفهان اظهار داشت: این فناوری می تواند به رشد تفکر تحلیلی، یادگیری شخصی سازی شده و عدالت آموزشی کمک نماید، اما در صورت استفاده افراطی خطر تضعیف تفکر مستقل، وابستگی ذهنی و کاهش مهارت های اجتماعی دانش آموزان و دانشجویان را بهمراه دارد. رضا باقریان در گفتگو با ایسنا ضمن اشاره به ابعاد مختلف هوش مصنوعی و تأثیر آن بر نظام آموزشی اظهار نمود: هوش مصنوعی هم جنبه های مثبت دارد و هم چالش های جدی که اگر به درستی مدیریت نشود، می تواند آثار منفی بهمراه داشته باشد. اگر بخواهیم به شکل ساده دسته بندی نماییم یکی از جنبه های مثبت آن تأثیر مثبت هوش مصنوعی بر رشد هوش دانش آموزان است. گفته می شود این فناوری تا حدی تفکر تحلیلی و مهارت حل مسئله را تقویت می کند هرچند این مساله هنوز پدیده ای تازه است و پژوهش های گسترده ای روی آن انجام نشده، اما به نظر می آید دانش آموز یا دانشجو را وارد فضای پرسشگری، تحلیل و مقایسه می سازد. وی ادامه داد: هوش مصنوعی با فراهم کردن دسترسی سریع به اطلاعات سبب می شود ذهن دانش آموزان پرسش های جدیدی طرح کند و همین مساله می تواند به رشد هوش منطقی کمک کند؛ بخصوص در زمینه آموزش ریاضی و حل مسایل ریاضی این فناوری می تواند نقش مؤثری داشته باشد. رییس مرکز تحقیقات علوم رفتاری استان اصفهان افزود: خاصیت مهم دیگر هوش مصنوعی شخصی سازی آموزش است. این فناوری یادگیری را متناسب با معلومات و سطح علمی هر فرد تنظیم می کند. بعنوان مثال به دانش آموز ضعیف تر تمرین های ساده تر و به فرد قوی تر تمرین های پیشرفته تر ارائه می کند. این خاصیت می تواند منجر به رشد بهتر توانایی ها و ظرفیتهای شناختی شود. البته مشروط بر این که استفاده از آن درست و محدود باشد. باقریان ضمن اشاره به چالش ها و آثار منفی این پدیده اظهار داشت: استفاده صحیح از هوش مصنوعی می تواند سبب تقویت خلاقیت، تحریک ایده پردازی و رشد تفکر خلاق شود. افزون بر این عدالت آموزشی نیز همچون موفقیتهای بالقوه آن است. در حالی که خانواده های متمول می توانند معلمان خصوصی برای فرزندان خود فراهم آورند، هوش مصنوعی می تواند همچون یک معلم خصوصی در دسترس تمام دانش آموزان قرار گیرد و از این راه آموزش را عادلانه تر سازد. وی ادامه داد: یکی از لطمه های جدی هوش مصنوعی کاهش تفکر مستقل است. طبق مشاهدات حتی در بین پزشکان جوان در برخورد با مسایل بالینی بجای تحلیل و اتکا به آموخته های خود سریع به سراغ هوش مصنوعی می روند. این وابستگی ذهنی سبب تضعیف تفکر و حافظه فعال می شود. سردبیر نشریه علمی پژوهشی تحقیقات علوم رفتاری افزود: استفاده افراطی از هوش مصنوعی می تواند سبب تنبلی ذهنی شود چونکه فرد بجای جست وجو و تفکر پاسخ آماده دریافت می کند. این روند انگیزه برای مطالعه و تلاش را می کاهد و در نهایت رشد هوش را کند می سازد. باقریان اشاره کرد: کاهش مهارت های اجتماعی نیز از نتایج دیگر این مسئله است. وقتی یادگیری در بسترهای دیجیتال و بدون تعامل با معلم یا همکلاسی صورت گیرد تعاملات انسانی به حداقل می رسد و این امر به کاهش هوش هیجانی و هوش اجتماعی منجر می شود. وی تاکید کرد: استفاده از هوش مصنوعی می تواند ابزار کمکی مناسبی برای تقویت تفکر و رشد هوش باشد، اما اگر جایگزین اندیشیدن شود نتایج منفی در پی خواهد داشت، ازاین رو لازم است معلمان، والدین و نظام آموزشی روش استفاده درست را به دانش آموزان بیاموزند. ابتدا آنان را به تفکر و تلاش شخصی تشویق کنند و سپس اجازه دهند در صورت نیاز از هوش مصنوعی برای تکمیل پاسخ خود بهره بگیرند. مدیر گروه روانشناسی سلامت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان اضافه کرد: جهت استفاده سالم از هوش مصنوعی باید دانش آموز ابتدا پاسخ و نظر خودرا بنویسد، سپس جست وجو کند و در گام بعد از این تکنولوژی برای کامل کردن دانسته هایش کمک بگیرد. این شیوه سبب پرورش تفکر مستقل و افزایش اعتمادبه نفس ذهنی می شود بخصوص زمانیکه پاسخ ذهنی فرد با پاسخ هوش مصنوعی تطابق داشته باشد. باقریان تاکید کرد: باید به دانش آموزان آموخت که از هوش مصنوعی بعنوان یک راهنما یا معلم ناظر استفاده نمایند تا مسیر حل مسئله را بیاموزند. در درس هایی مانند ریاضیات این فناوری می تواند مرحله به مرحله راه رسیدن به پاسخ را توضیح دهد و تفکر منطقی را تقویت کند. وی افزود: استفاده افراطی از این تکنولوژی لطمه زا است، اما اگر در حد اعتدال و با محدودیت های مشخص استفاده گردد می تواند سودمند باشد. بهتر است دانش آموزان بعد از دریافت پاسخ از هوش مصنوعی آنرا با زبان خود بازنویسی کرده و برای دیگران توضیح دهند یا در چارچوب کارگروهی در کلاس به بحث بگذارند تا تعاملات انسانی حفظ شود. رییس مرکز تحقیقات علوم رفتاری استان اصفهان اظهار داشت: در مورد دانشجویان تأثیرات هوش مصنوعی امکان دارد عمیق تر و حساس تر باشد، برای اینکه در این مقطع، تشکیل هویت علمی و مهارت های حرفه ای اهمیت دارد و هرگونه وابستگی امکان دارد مانع رشد استقلال فکری شود. باقریان تصریح کرد: در نظام آموزشی ما، همیشه بر رشد مهارت های فردی، خلاقیت و تقویت پتانسیلهای شخصی تاکید شده است. سنت آموزشی ما بر تلاش ذهنی و پرورش استعدادهای خود فرد استوار است، ازاین رو امکان دارد استفاده گسترده از پاسخ های آماده هوش مصنوعی با این ارزش ها همخوان نباشد. وی اظهار داشت: هرچند هوش مصنوعی تا حدی فرهنگ پذیر و وابسته به زمینه فرهنگی خاصی نیست، اما اگر استفاده از آن سالم و آگاهانه باشد می تواند در هر فرهنگی همچون نظام آموزشی ایران نیز مفید واقع شود. با این وجود تطبیق کامل آن با ارزش های سنتی آموزشی ما نیازمند دقت، آموزش و نظارت مستمر است. منبع: گروه هوش مصنوعی 1404/12/04 10:59:28 5.0 / 5 4 تگها: آموزش , پژوهش , تحقیقات , تكنولوژی مطلب را می پسندید؟ (1) (0) تازه ترین مطالب مرتبط چرا هوش مصنوعی به کاربران ایرانی پاسخ های ضعیف تری می دهد؟ هوش مصنوعی و استقلال فناورانه ایران ارائه روبات انسان نمای حقوقی ضرورت ترکیب پژوهش های بومی با یافته های هوش مصنوعی به منظور ارتقاء سواد پایه نظرات بینندگان در مورد این مطلب لطفا شما هم در مورد این مطلب نظر دهید = ۲ بعلاوه ۵ نظر دادن